المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )
112
التنبيه والإشراف ( فارسي )
و چگونه مجلس تعليم از آتن به اسكندريه مصر انتقال يافت و اوگوست شاه وقتى ملكهء كلوبطره را بكشت ، اسكندريه و روميه را با هم محل تعليم كرد و تيدوسيوس كه اصحاب كهف بروزگار وى نمودار شدند تعليم را از روميه انتقال داد و به اسكندريه باز آورد ، و اينكه چرا در ايام عمر بن عبد العزيز تعليم از اسكندريه به انطاكيه منتقل شد و پس از آن بدوران متوكل به حران انتقال يافت و بدوران معتضد قويرى و يوحنا پسر حيلان كه در ايام مقتدر وفات يافت و ابراهيم مروزى و پس از آن ابو محمد بن كرنيب و ابى بشر متى بن يونس شاگردان ابراهيم مروزى معلمان فلسفه بودند . شرح متى بر كتابهاى منطقى ارسطاطاليس در وقت حاضر رايج و مورد اعتماد است و وفات وى در ايام خلافت راضى ببغداد بوده است . پس از آن ابو نصر محمد ابن محمد فارابى شاگرد يوحنا پسر حيلان معلم فلسفه بود كه در رجب سال سيصد و سى و نهم در دمشق وفات يافت . اكنون كسى را كه در اين باره به دو رجوع توان كرد نميشناسيم مگر يكى از نصاراى بغداد كه ابو زكريا پسر عدى است و آغاز كار و طريقت وى تعليم طريقت محمد بن زكرياى رازى بوده است كه همان مكتب پيروان فوثاغورس است . اكنون طبقات ملوك روم را از صابى و نصارى با مدت ملكشان و حوادث معتبرى كه در ايامشان بوده است با مملكتشان و ديگر اخبارشان ياد ميكنيم .